Τι συμβαίνει όταν τεμπελιάζει το μάτι;

Του
Φώτη Βελισσαράκου
Αναπτ. Οπτ.-Οπτομέτρη

Τι είναι η αμβλυωπία; Πώς επηρεάζει τα παιδιά; Σχετίζεται με χαμηλότερη αυτοαντίληψη; Ποια είναι τα αποτελέσματα έρευνας που έγινε στο Pediatric Vision
Laboratory of the Retina Foundation;

Αμβλυωπία είναι η ελαττωμένη οπτική οξύτητα του ενός ή και των δύο οφθαλμών παρά τη διόρθωση κάθε διαθλαστικής ανωμαλίας και την απουσία οργανικής βλάβης.
Ουσιαστικά το ένα μάτι (συνήθως) έχει «ατονήσει-τεμπελιάσει» και την κεντρική οπτική προσήλωση και αναγνώριση την έχει αναλάβει το «καλό μάτι». Εκτιμάται ότι επηρεάζει το 1-5% του πληθυσμού. Η αδυναμία του ματιού δεν σχετίζεται όμως μόνο με την οπτική του οξύτητα αλλά και με πολλές άλλες λειτουργίες-δεξιότητες όπως π.χ. η οφθαλμοκίνηση, η κεντρική εστίαση, η συνεργασία με το καλό μάτι, η αισθητηριακή και αντιληπτική ολοκλήρωση, η περιφερική όραση κ.ά.
Σημασία έρευνας
Η ανάγνωση και η δυσκολίες στη συνεργασία ματιού-χεριού στα παιδιά με αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι) μπορούν να εμποδίσουν την ικανότητά τους να δείξουν
τις γνώσεις και ικανότητες τους, να συμμετέχουν σε ομαδικά αθλήματα και δραστηριότητες και να συναναστραφούν με τους συμμαθητές τους. Οι παράγοντες
αυτοί είναι επίσης καθοριστικοί για την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης σε παιδιά σχολικής ηλικίας.
Σκοπός έρευνας
Να καθοριστεί αν η αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι) σχετίζεται με χαμηλότερη αυτοαντίληψη στην ικανότητα, εμφάνιση, συμπεριφορά και γενική αυτοεκτίμηση και αν η αυτοαντίληψη των παιδιών με αμβλυωπία σχετίζεται με την απόδοσή τους στην ανάγνωση και σε οπτικοκινητικές διαδικασίες.
Σχεδιασμός
Περίοδος διεξαγωγής Ιανουάριος 2016 – Ιούνιος 2017 στο Pediatric Vision Laboratory of the Retina Foundation (Dallas, Texas).
Αποτελέσματα
Τα παιδιά με αμβλυωπία είχαν σημαντικά χαμηλότερα scores από τα παιδιά χωρίς αμβλυωπία. Ανάμεσα στα πρώτα, η χαμηλή αυτοαντίληψη σε σχέση με την μαθησιακή ικανότητα σχετιζόταν με την αργή ταχύτητα ανάγνωσης. Επίσης, η χαμηλή αυτοαντίληψη σε σχέση με την σχολική, κοινωνική και αθλητική ικανότητα σχετιζόταν με την χειρότερη απόδοση στην στόχευση και στο πιάσιμο (κινητικές δεξιότητες που αξιολογήθηκαν). Καμία διαφορά δεν βρέθηκε ανάμεσα στα δύο γκρουπ στην αυτοαντίληψη σε σχέση με την εμφάνιση, τη συμπεριφορά ή τη γενική αυτοεκτίμηση.
Συμπέρασμα
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η χαμηλή αυτοαντίληψη σχετίζεται με την πιο αργή ταχύτητα ανάγνωσης και τη δυσκολία στις κινητικές δεξιότητες
και αναδεικνύει τη σαφή επίδραση που έχει η ανεπαρκής ανάπτυξη των οπτικών δεξιοτήτων σε παιδιά με αμβλυωπία στην καθημερινότητά τους.

Δημοσίευση JAMA Ophthalmology, November 2018
Self-perception of School-Aged Children With Amblyopia and Its Association With Reading Speed and Motor Skills Eileen E. Birch, PhD1,2;
Yolanda S. Castañeda, BSN1; Christina S. Cheng-Patel, BS1;

Σχολιασμός έρευνας από τον Φ. Βελισσαράκο

Η έρευνα αυτή εστιάζει στο σημαντικό θέμα, που συνήθως παραβλέπεται, των επιπτώσεων που έχουν τα λειτουργικά προβλήματα όρασης στην καθημερινότητα και την απόδοση ενός παιδιού σε διάφορους τομείς, σχολείο, κοινωνική ζωή, αθλητισμό κ.ά.
Λειτουργικά προβλήματα όρασης – Παραδείγματα

Περιπτώσεις παιδιών με αμβλυωπία, στραβισμό, δυσλειτουργίες διόφθαλμης όρασης, αδυναμίες οπτικής και οπτικοκινητικής αντίληψης κ.ά.
Η έρευνα αυτή λοιπόν μας δείχνει ότι το θέμα της αμβλυωπίας δεν έχει να κάνει μόνο με την καθαρότητα της όρασης. Σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό και με την ανάγκη ενίσχυσης και άλλων οπτικών δεξιοτήτων, που δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς και οι οποίες επηρεάζουν την απόδοση και αυτοαντίληψη ενός παιδιού με αμβλυωπία.
Τα δεδομένα αυτά μας βοηθούν να καθορίσουμε τον τρόπο αντιμετώπισης της αμβλυωπίας. Η οπτομετρική παρέμβαση, από τις εξειδικευμένες εφαρμογές σε γυαλιά μέχρι τα ολιστικά προγράμματα ασκήσεων αποτελούν την ιδανική αντιμετώπιση. Εμπειρικά να αναφέρω ότι από τα πρώτα σημάδια των θετικών επιδράσεων ενός προγράμματος οπτομετρικών ασκήσεων είναι η βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων του παιδιού, η ενίσχυση της προσοχής του, η βελτίωση της ταχύτητας ανάγνωσης, η επιθυμία του να συμμετέχει σε ομαδικά παιχνίδια και ταυτόχρονα η ενίσχυση της αυτοπεποίθησής του. Σημαντικοί τομείς βελτίωσης, ιδιαίτερα στις ευαίσθητες παιδικές ηλικίες, που συχνά παραβλέπονται ως στόχοι στην αντιμετώπιση προβλημάτων και στη φροντίδα όρασης παιδιών αλλά και ενηλίκων.

Τελευταία Έκθεση

Θα φωνάξω τη μαμά μου ΠΕΟΟ Summer Spot 2018