Από τα έδρανα της Νομικής Σχολής βρέθηκε στο τιμόνι του Συνδέσμου Οπτικών Κύπρου. Συναντήσαμε τον Γιώργο Πέτσα κατά τη διάρκεια του 18ου Συνεδρίου Οπτικής και Οπτομετρίας που έγινε στις 21 Νοεμβρίου στην Κύπρο και μας παραχώρησε μία εκ βαθέων συνέντευξη για το περιοδικό ΟΝ.

Συνέντευξη στην Έλενα-Νατάσα Καΐτσα | Φωτογραφίες: Χρήστος Παναΐδης

Είχα χρόνια να βρεθώ στο όμορφο νησί και προς έκπληξή μου πολλά είχαν αλλάξει. Τα πολυώροφα κτίρια φτάνουν πλέον μέχρι τον ουρανό λες και θέλουν να δείξουν πώς είναι η νέα Νέα Υόρκη. Ή το νέο Ντουμπάι… Ήταν το πρώτο που είπα. «Δίκιο έχετε», μου απάντησε. «Πριν από 15 χρόνια ακριβώς, ήρθα και άνοιξα το μαγαζί σε αυτό το δρόμο. Τότε ήταν σκοτεινά, τώρα εδώ χτίζονται ουρανοξύστες όπως αυτός εκεί που έχει 35 ορόφους. Αυτή είναι η νέα τάση στην Κύπρο, πύργοι παντού. Ένα μικρό διαμέρισμα σε έναν τέτοιο πύργο κάνει μισό εκατομμύριο ευρώ. Μετά την κρίση του 2013 η Κύπρος μπήκε σε άλλους ρυθμούς». Στη Λεμεσό, για παράδειγμα, κρύβουν τη θέα της θάλασσας. Αυτό δεν του το είπα. Πιστεύω ότι το ξέρει. Δεν είναι μυστικό. Το οπτικό πεδίο έχει για τα καλά αλλάξει.

◗◗ Στον κλάδο που εκπροσωπείτε, τι έχει αλλάξει;

Όταν ανέλαβα, εδώ και μία οκταετία περίπου, ήταν μια περίοδος συγκρούσεων, ειδικά την πρώτη χρονιά. Είδα όμως πως αυτό δεν οδηγούσε πουθενά και όπως είπα και στην ομιλία μου στο συνέδριο, είμαστε στο ίδιο καράβι συνταξιδιώτες. Αυτό σημαίνει πως ό,τι και να συμβεί, θα συμβεί σε όλους μας. Κάποιοι έχουν αλλάξει την πορεία μας με «έξυπνες» ιδέες και έτσι το πλοίο μας οδηγήθηκε σε αχαρτογράφητα νερά. Καθίσαμε λοιπόν και με τον Σύνδεσμο Οπτομετρών και την Οφθαλμολογική Εταιρεία της Κύπρου, και με τους υπόλοιπους και είπαμε ότι είμαστε όλοι το ίδιο. Το πρόβλημα ήταν πως όταν έγινε ο νόμος στην Κύπρο για τους οπτικούς το 1992 ο Σύνδεσμος Οπτομετρών ήθελε να έχουμε τρία μητρώα. Αυτό εμείς οι οπτικοί δεν το θέλαμε με τίποτα. Ο προηγούμενος πρόεδρός μας, ο Αδόλφος Καννέτης, που είναι και μέντοράς μου, είχε πει μία κουβέντα: «Πάνω από το πτώμα μου θα γίνει το τρίτο μητρώο». Είμαστε 300 οπτικοί σε ένα νησί κατεχόμενο και να ασχολούμαστε με λεπτομέρειες; Γι’ αυτό συμφωνήσαμε με τους οπτομέτρες και κάναμε τα δυο μητρώα: οπτικοί και τεχνικοί οπτικοί. Στους οπτικούς θα είναι και όσοι έχουν σπουδάσει στην Αγγλία. Με τα χρόνια η ηγεσία των οπτομετρών ξανάφερε το θέμα στο τραπέζι. Εμείς ευγενικά τους αρνηθήκαμε και το δέχτηκαν. Εδώ και τέσσερα χρόνια η σχέση μας είναι άριστη. Υπήρξε, όπως ακούσατε, και μια τοποθέτηση στο συνέδριο με το μήνυμα του προέδρου των οπτομετρών. Η σχέση μας και η συνεργασία μας είναι άριστη. Αυτά που προσπαθούμε να λύσουμε είναι τα παράνομα, οι μαϊμούδες, επίσης θέλουμε να εφαρμοστεί ο νόμος που όπως έχω διαπιστώσει μέσα από τις γενικές συνελεύσεις της ECOO είναι ο καλύτερος που υπάρχει στο χώρο
των οπτικών.

◗◗ Εκτός από πρόεδρος του Συνδέσμου έχετε και κάποιον άλλο τίτλο;

Είμαι ο πρόεδρος του συνδέσμου οπτικών και ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οπτικών, της ρυθμιστικής αρχής των οπτικών, το οποίο είναι κρατικό και μας διορίζει το υπουργικό συμβούλιο.

◗◗ Λόγω του αγγλικού συστήματος που ακολουθείτε, έχετε την Δια Βίου Εκπαίδευση. Χρειάζεται να έχετε πόντους κάθε χρόνο;

Ναι. Η νομοθεσία στην Κύπρο έγινε το 1992 αλλά έχουν γίνει διάφορες τροποποιήσεις. Μια από αυτές ήταν η Δια Βίου Εκπαίδευση των οπτικών που ήταν με πόντους όπως είναι και στην Αγγλία. Όμως στην Κύπρο ακαδημαϊκά υστερούμε. Δεν έχουμε ένα Πανεπιστήμιο ή μια Σχολή που να βγάζουμε θέματα και να κάνουμε ημερίδες, διαλέξεις για να δίνουν τους πόντους. Έτσι είπαμε ότι στα σεμινάρια που κάνουμε εδώ θα είναι υποχρεωμένος ο οπτικός να τα παρακολουθεί και θα πρέπει να παρουσιάζει αυτά τα πιστοποιητικά στο συμβούλιο οπτικών κάθε χρόνο. Διαφορετικά δεν θα του ανανεώνεται η άδεια.

◗◗ Το δέχτηκαν εύκολα αυτό; Δεν υπήρξαν αντιδράσεις;

Yπήρξαν αντιδράσεις στη Βουλή καθώς βουλευτές μας είπαν πως αυτό είναι ενάντια στην ελευθερία του ανθρώπου και πρότειναν κάθε δύο χρόνια να ανανεώνεται η άδεια, από έναν χρόνο που εμείς θέλαμε. Το δεχτήκαμε και έτσι προχωρήσαμε.

◗◗ Με τους κρατικούς φορείς ποια είναι η σχέση σας;

Άψογη. Είμαστε στην ευχάριστη θέση ο πρόεδρος του Συνδέσμου να είναι και πρόεδρος του Συμβουλίου το οποίο έχει άριστη σχέση με το Υπουργείο Υγείας. Εκεί έχουμε το δικό μας γραφείο. Με τους οφθαλμιάτρους επίσης η σχέση μας είναι πολύ καλή καθώς έχουν καταλάβει ότι αγωνιζόμαστε στην ίδια πλευρά.

◗◗ Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

Μέσω του Οπτικού Συμβουλίου έχουμε τροχοδρομήσει και είναι προ των πυλών η εργοδότηση οπτικού σε κρατικά ιδρύματα και ο οπτικός-οπτομέτρης να είναι βοηθός του οφθαλμιάτρου στα νοσοκομεία.

◗◗ Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με το επάγγελμα του οπτικού;

Ξεκίνησα να σπουδάζω νομικά και έκανα τον πρώτο χρόνο στην Αθήνα. Ο πατέρας μου πέθανε όταν ήμουν 17 χρονών. Η μητέρα δύσκολα μπορούσε να τα καταφέρει. Να θυμίσω εδώ ότι είμαστε πρόσφυγες. Μετά την εισβολή θέλαμε οικονομική στήριξη της οικογένειας άμεση. Ο αδερφός μου, ο οποίος είχε φίλο κάποιον μεγάλο, γνωστό οπτικό στην Κύπρο, μου είπε: «Γιατί δεν ασχολείσαι με την οπτική; Τα καλοκαίρια να δουλεύεις μαζί του και έτσι να έχεις ένα μισθό». Έτσι άλλαξα τον ρου, την ρότα μου, και πήγα στα ΤΕΙ στην Ελλάδα. Τελείωσα τις σπουδές και ήρθα πίσω στον εργοδότη, τον φίλο του αδελφού μου. Εκεί έμεινα για πολλά χρόνια γιατί βρήκα αυτό που ήθελα. Έναν καλό μισθό, έναν χώρο να κάνω αυτό που θέλω και έναν εργοδότη που μπορούσα να επικοινωνώ.

◗◗ Τη Νομική την τελειώσατε;

Όχι, τα βιβλία είναι εκεί όλα. Είναι ένα μυστικό που δεν το ξέρουν πολλοί. Η κόρη μου, η οποία είναι οπτομέτρης και εργάζεται μαζί μου, το έμαθε από μένα πριν από έναν περίπου χρόνο. Της είπα να πάει να δει τα βιβλία στη βιβλιοθήκη της γιαγιάς της στη Λάρνακα. Όταν ήμουν 12 χρονών, το 1974, έκανα διακοπές στη Νέα Μάκρη. Όταν έγινε ο πόλεμος εγώ ήμουν στην Ελλάδα και δεν μπορούσα να γυρίσω πίσω. Έφυγα 6 Ιούλη του 1974 και γύρισα τον Οκτώβρη. Για διακοπές 15 ημερών έκανα τρεις μήνες. Ο πατέρας μου είχε πάρει από το χωριό 5 μαχαίρια, 5 πιρούνια και 5 κουτάλια για να μπορούμε να τρώμε. Τίποτε άλλο. Ήρθαμε από εδώ και για καλή μας τύχη ο αδελφός του παππού μου είχε σπίτι στη Λάρνακα και μας φιλοξένησε για ένα μεγάλο διάστημα. Χωρίς δουλειά, χωρίς λεφτά, χωρίς τίποτα. Φεύγεις χωρίς τίποτα. Τουλάχιστον έτσι έφυγαν οι δικοί μου από τη Λύση, ένα μεγάλο χωριό στο κέντρο της Κύπρου. Βρίσκεται στη Μεσαορία, μεταξύ δύο βουνών: Του Τρωόδου και του Πενταδάκτυλου. Εκεί είναι το χωριό του μεγαλύτερού μας ήρωα, του Γρηγορίου Αυξεντίου. Ήμασταν από το ίδιο χωριό, ήταν κεφαλοχώρι της περιοχής. Ο πατέρας μου ήταν οικοδόμος, το μυστρί του μόνο πήρε και ήρθε εδώ. Το 1979 πέθανε.

◗◗ Και τα 5 πιρούνια. Δύσκολα χρόνια…

Δεν μπορείτε να φανταστείτε. Μετά το θάνατο του πατέρα, για μένα ήταν πολύ δύσκολο να βλέπω τη μητέρα μου σε αρκετές δουλειές κι εγώ να σπουδάζω στην Αθήνα κάτι για το οποίο επιστρέφοντας στην πατρίδα μου, θα έπαιρνα ψιλοδεκάρες. Έτσι λοιπόν άλλαξα τις σπουδές γιατί έπρεπε να έρθω πίσω και να βγάλω λεφτά. Ως οπτικός θα έπαιρνα γύρω στο 1985, 200 λίρες. Ποσό τεράστιο! Για να καταλάβετε, ο πατέρας μου, το 1979, έπαιρνε το μήνα 40 λίρες.

◗◗ Έχετε άλλα αδέλφια;

Ναι, και εγώ ήμουν ο πιο μικρός. Ο Παναγιώτης, οκτώ χρόνια μεγαλύτερος από μένα, στάθηκε σαν πατέρας. Είναι αυτός που στήριξε την οικογένεια. Ήμασταν τυχεροί, ο αδερφός μου δούλευε στις Κυπριακές αερογραμμές και μεγάλωσε εμένα και την αδελφή μου την Χριστίνα. Πάντρεψε την αδελφή μας, της αγόρασε οικόπεδο, εμένα μου αγόρασε αυτοκίνητο και μέχρι τώρα είμαστε πολύ αγαπημένοι. Στο σεμινάριο, προχθές ήταν.

◗◗ Στο σπίτι, στο χωριό έχετε ξαναπάει;

Πήγα αρκετές φορές. Όταν πρωτοπήγα το 2003 ήταν σοκ για μένα. Πολύ τραγικό. Μετά το θάνατο του πατέρα μου έχω χαλιναγωγήσει την ψυχολογία μου αρκετά. Μπορώ να διαχειριστώ αρκετά θέματα με την ανάλογη ωριμότητα. «Είναι τραγικό να κατοικεί στο σπίτι σου κάποιος Τούρκος». Αυτό σκέφτηκα αρχικά. Μετά σκέφτηκα ότι αυτός που μένει εκεί είναι άνθρωπος. Δεν είναι αυτός που έκανε τον πόλεμο και με έβγαλε έξω. Είναι η πολιτική κατάσταση και αυτοί που έκαναν τα δεδομένα αυτά. Γι’ αυτό κι όταν πήγα στο πατρικό μου, στο χωριό, εγώ τους φέρθηκα πολύ ανθρώπινα, όπως μου φέρθηκαν κι αυτοί.

◗◗ Ποιος μένει στο σπίτι σας;

Στο πατρικό μου μένει μια γριά γυναίκα, η Εμινέ. Μιλάει άπταιστα ελληνικά γιατί αυτοί που κατοικούν στο χωριό μας, στα Κατεχόμενα, είναι από ένα Τουρκικό χωριό που ήταν όλοι Χριστιανοί Έλληνες. Όταν συνάντησα τη γριά Εμινέ κατάλαβα ότι δεν έβλεπε καλά. Της είπα «θέλω να σου κάνω δώρο ένα ζευγάρι γυαλιά για να βλέπεις. Βρες συνταγή και θα έρθω την άλλη εβδομάδα να την πάρω». Και της τα πήγα. Πέρασαν οκτώ με δέκα χρόνια μέχρι να ξαναπάω. Στο χωριό μας έχουμε την Παναγία που γιορτάζει 8 Σεπτέμβρη. Για πρώτη φορά φέτος μας έδωσαν την εκκλησία μας. Την είχαν μετατρέψει σε τζαμί αλλά έχτισαν αλλού το τζαμί και πήγαμε εκεί για να την λειτουργήσουμε. Όταν πήγα στο σπίτι μου για να δω την Εμινέ με αγκάλιασε με φίλησε και μου είπε το εξής. «Εχάθηκες από τον κόσμο, πόσο καιρό έχεις να έρθεις; Σε πεθύμησα». Αυτά τα πράγματα για μένα είναι ανθρώπινα και ξεφεύγουν από την πολιτική και τους πολέμους. Εγώ ένιωσα καλά. Μου είπε «κάτσε». Σίγουρα δεν μπορεί να μου πει «πάρε το σπίτι πίσω». Κάποια στιγμή χαριτολογώντας της είπα «Εμινέ, πρόσεχέ μου το σπίτι να έρθω καμιά φορά».

◗◗ Αναπόφευκτα όταν κουβεντιάζεις με έναν Κύπριο, η συζήτηση πηγαίνει στην ιστορία του νησιού, στα Κατεχόμενα, στους ανθρώπους και τα σπίτια που χάθηκαν, στις ζωές που άλλαξαν…

Κοίταξε, το επάγγελμα μαζί με τη ζωή είναι ένα πράγμα. Τι σημαίνει «είσαι επαγγελματίας;». Είσαι ένας άνθρωπος που ό,τι συμβαίνει σε αυτό το χώρο είσαι κι εσύ μαζί. Δεν είμαστε μόνο οπτικοί ή μόνο οικογενειάρχες. Είμαστε άνθρωποι που ζουν σε μια κοινωνία, σε μια μικρή κοινωνία που δεν την αλλάζω με τίποτα.

◗◗ Αγαπάτε τον τόπο σας. Φαίνεται σε κάθε κουβέντα…

Για διακοπές μπορώ να πάω παντού, μία ή δύο εβδομάδες. Μετά θέλω να γυρίσω πίσω. Η Κύπρος είναι ένας παράδεισος που ανοίγεις το σπίτι σου το πρωί και σου λέει ο άλλος «καλημέρα». Εγώ μένω εκτός Λευκωσίας. Είναι μια κωμόπολη 15 χιλιόμετρα έξω, με 10-12.000 κόσμο. Είναι χωριό.

◗◗ Η κόρη σας έχει ακολουθήσει το επάγγελμά σας.

Η κόρη ήθελε να σπουδάσει μαθηματικός. Αλλά επειδή άνοιξα δικό μου κατάστημα ήταν αδιανόητο για μένα να μην ασχοληθεί.

◗◗ Πού έχει σπουδάσει;

Στην Ελλάδα. Η αλήθεια είναι ότι ήθελα να σπουδάσει στην Αγγλία. Το πρόβλημα είναι ότι στην Ελλάδα η οπτομετρία δεν είναι αναγνωρισμένη και όσοι έρχονται μετά τις σπουδές στην Κύπρο γράφονται στα μητρώα των τεχνικών οπτικών και δεν μπορούν να ασκούν οπτομετρία. Ο λόγος είναι ότι εδώ στην Κύπρο θα αναγνωρίσουμε ένα πτυχίο που η Πολιτεία στην Ελλάδα δεν το αναγνωρίζει; Δεν αναφέρομαι στους συναδέλφους του κλάδου, αλλά στην Πολιτεία. Πραγματικά οι συνάδελφοι εκεί στην Ελλάδα δεινοπαθούν με όσα συμβαίνουν στο χώρο των οπτικών. Εμείς στην Κύπρο, ως Συμβούλιο, την επομένη μέρα τοπρωί αν αναγνωριστεί στην Ελλάδα η οπτομετρία, θα τους αναγνωρίσουμε το πτυχίο.

◗◗ Ποιες είναι οι αρμοδιότητες του Συμβουλίου Οπτικών;

Το Συμβούλιο Οπτικών κάνει πολλή δουλειά για το επάγγελμα του οπτικού στην Κύπρο. Ελέγχει στο βαθμό που μπορεί τα παράνομα καταστήματα. Έχουμε πάει στη Βουλή με τροποποίηση της νομοθεσίας που να ορίζει ο νόμος τη δυνατότητα στο οπτικό συμβούλιο να έχει επιθεωρητή. Αυτός θα μπορεί να κάνει ελέγχους σε όλα τα είδη που ονομάζονται οπτικά ή μη. Δηλαδή στην Κύπρο τα γυαλιά οράσεως είναι οπτικό είδος, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να τα παρέχει στον καταναλωτή ο οπτικός και μόνο, είτε ο τεχνικός οπτικός είτε ο οπτικός. Αν παρουσιάζονται σε άλλους χώρους φακοί επαφής, γυαλιά οράσεως, έτοιμα πρεσβυωπικά είναι παράνομο. Έχουμε κατά καιρούς καταγγείλει και έχουν επιβάλλει πρόστιμα σε μη επαγγελματίες του κλάδου οι οποίοι πωλούσαν φακούς επαφής. Ένα άλλο πρόβλημα είναι οι τεχνικοί που ασκούν το επάγγελμα του οπτομέτρη. Αυτά είναι όλα παράνομα. Ο 0επιθεωρητής λοιπόν είναι απαραίτητος. Τώρα με την τροποποίηση του νόμου τα πρόστιμα θα αυξηθούν.

◗◗ Στην επόμενη ημερίδα της ΠΕΟΟ να έρθετε στην Ελλάδα.

Ήρθα και πρόσφατα στο συνέδριο της EC OO που διοργάνωσε η ΠΕΟΟ. Με μεγάλη μου χαρά να έρθω σε ημερίδα σας. Σας ευχαριστώ.

Τελευταία Έκθεση

Θα φωνάξω τη μαμά μου ΠΕΟΟ Summer Spot 2018